Şiddetli yağış sonrasında aracını sular altında bulan birçok kişi, kaskosu olmadığı için zararını kendisinin karşılamak zorunda olduğunu düşünüyor. Oysa kasko poliçesinin bulunmaması, sorumlu kamu kurumundan tazminat istenmesine tek başına engel değildir. Altyapı, bakım veya gerekli önlemlerin alınmasındaki eksiklikler zarara neden olmuşsa idarenin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Kasko olmadan tazminat talep edilebilir mi?
Kasko sigortasından ödeme almak ile zarardan sorumlu idareden tazminat istemek farklı hukuki yollardır. Sigorta sözleşmesinin bulunmaması, idarenin kendi faaliyetlerinden doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Anayasa’nın 125. maddesi, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödeme yükümlülüğünü düzenler. Bu nedenle değerlendirme yalnızca aracın sigortalı olup olmadığına göre yapılamaz; zararın nasıl meydana geldiği ve kamu hizmetiyle bağlantısı da araştırılmalıdır.
Hangi durumlarda idarenin sorumluluğu doğabilir?
Yağmur suyu tahliye sistemlerinin yetersizliği, bakım yapılmayan kanallar veya alınmayan taşkın önlemleri, olayın özelliklerine göre hizmet kusuru oluşturabilir. Ancak altyapıda bir eksiklik bulunması tek başına yeterli değildir; bu eksikliğin araçtaki zararın oluşmasına veya artmasına etkisi de ortaya konulmalıdır. Sorumlu kurum, ilgili hizmetin hangi idarenin görev alanında kaldığına göre belirlenir.
“Doğal afet” denilmesi sorumluluğu kaldırır mı?
Selin doğal afet olması, her olayda idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Danıştay 8. Dairesinin 22.04.2025 tarihli, E.2021/7240, K.2025/3899 sayılı kararında, sel nedeniyle meydana gelen ölüm olayında, kamu hizmetindeki eksikliklerin zarara etkisi değerlendirilmiştir. Danıştay, olağanüstü yağışı gerekçe göstererek tazminat talebinin reddedilmesini hukuka uygun bulmamış; kusur oranları ve gerçek zarar araştırılarak yeniden karar verilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar doğrudan araç hasarına ilişkin değildir. Bununla birlikte, sel zararlarında hizmet kusurunun ve nedensellik bağının araştırılması gerektiğine ilişkin yaklaşımı, araç hasarı uyuşmazlıklarının değerlendirilmesinde de yol göstericidir.
Dolayısıyla yalnızca yağışın şiddetine bakılarak sonuca gidilmemeli; zararın önlenebilir veya azaltılabilir olup olmadığı da incelenmelidir.
Sel sonrasında hangi deliller korunmalı?
Tazminat talebinin somut belgelerle desteklenmesi önem taşır. Mümkünse şu kayıtlar korunmalıdır:
- Aracın, su seviyesinin ve çevredeki tahliye kanallarının fotoğraf ve videoları.
- Polis, itfaiye veya belediye ekiplerince düzenlenen tutanaklar.
- Servis kayıtları, ekspertiz raporları ve onarım belgeleri.
- Olayı gören kişilerin bilgileri.
- Aynı yerdeki önceki su baskınlarına ve yapılmış başvurulara ilişkin kayıtlar.
Araç onarılmadan önce hasarın belgelenmesi, gerektiğinde delil tespiti yolunun değerlendirilmesi faydalıdır. Araç sahibinin zararın oluşmasına katkısı varsa bu durum da sorumluluk ve tazminat değerlendirmesini etkileyebilir.
Kaskonun bulunmaması, hak arama yollarının kapandığı anlamına gelmez. Tazminat talebinde belirleyici olan; sorumlu kurumun doğru belirlenmesi, zararın belgelenmesi ve kamu hizmetindeki eksiklikle zarar arasındaki bağlantının ortaya konulmasıdır. Başvuru ve dava süreleri izlenecek hukuki yola göre değişebileceğinden, olay sonrasında sürecin gecikmeden değerlendirilmesi gerekir.
İletişime geçmek için tıklanıyız.
Av. Arb. Haydar Güler